• 1398/12/05
  • بدون نظر

همه چیز درباره سفته


شاید شنیده باشید که در بسیاری از موارد مردم در گفتگوهای روزمره خود دو واژه ی سفته و چک را در کنار یکدیگر در جملاتشان به کار می برند. اما تفاوت چک و سفته چیست ؟ برای دانستن پاسخ مربوط به این سوال با ما همراه باشد.



سفته چه کاربردی دارد؟

سفته در سال 1311 وارد بازار تجاری ایران شد. در همین زمان نیز قانون تجارت برای آن موادی را در نظر گرفت. سفته برای تأمین منابع سرمایه‌گذاری در کوتاه مدت نقش مهمی را ایفا می‌کرد و به همین دلیل بسیاری از بازاریان و تجار از آن استقبال کردند. در حال حاضر نیز شرکت‌های بزرگ از آن برای برطرف کردن نیازهای مالی خود استفاده می‌کنند. در معاملات غیرنقدی نیز از سفته به‌عنوان ابزار پرداخت استفاده می‌شود. به طوری که این روزها شاهد استفاده از این سند، در معاملات مربوط به کالاهای مصرفی هستیم.

بسیاری از بانک‌ها و مؤسسات اعتباری نیز برای اعطای وام و تقسیط بازپرداخت، از مشتریان خود سفته مطالبه می‌کنند. بسیاری از شرکت‌ها و سازمان‌ها نیز برای انعقاد قرارداد با مقاطعه‌کاران، سفته را راحت‌ترین ابزار برای تضمین اجرای تعهد می‌دانند.

برای درخواست مشاوره با شماره زیر تماس حاصل نمایید.

سفته از چه قسمت‌های تشکیل شده است؟

اجزای سفته در قانون تجارت و در ماده‌ی 308 این قانون مشخص شده است. براساس این ماده، باید در سفته مهر یا امضاء، تاریخ و مبلغ قید شود. اما در بخش دیگری از سفته باید نام گیرنده، مقدار وجه به حروف و تاریخ پرداخت وجه مشخص گردد. همچنین نام و نام‌خانوادگی گیرنده‌ی سفته، شعبه‌ی پرداخت سفته، نام و نام‌خانوادگی و آدرس محل سکونت صادرکننده نیز باید ذکر شود.

گفتنی است سفته را وقتی برای شخص معین صادر می‌کنید، باید نام و نام خانودگی او را ذکر کنید. اما وقتی قصد صدور سفته برای غیرمشخص را دارید، باید به جای ذکر نام او، عبارت «وجه حامل» را ذکر کنید. شخصی که نام او بر روی سفته نوشته شده است، طلبکار محسوب می‌شود و سفته تا زمان سررسید در نزد او باقی می‌ماند. اگر عبارت «عندالمطالبه» بر روی سفته نوشته شود، طلبکار می‌تواند با مراجعه به بانک مبلغ آن را دریافت کند. صادرکننده‌ی سفته نیز موظف است تا مبلغ مشخص شده را پرداخت کند.

برای درخواست مشاوره با شماره زیر تماس حاصل نمایید.

اگر مندرجات قانونی در سفته قید نشود

در فصل دوم از باب چهارم قانون تجارت، قوانین کلی مربوط به سفته عنوان شده است. در ماده‌ی 308 در مورد سفته و مقررات مربوط به آن بحث شده، اما هیچ اشاره‌ای به ضمانت اجرای سفته نشده است. البته در این مورد به قوانین خارجی استناد می‌شود. در قانون تجارت فرانسه در ماده 183، شرایط صوری سفته مقرر شده است. ماده‌ی 184 قانون این کشور نیز به ماده 183 تاکید دارد و وجود موارد مندرج در این ماده را برای اعتبار سفته ضروری می‌داند. به همین دلیل در قانون ایران نیز بر طبق قانون تجارت فرانسه عمل می‌شود. در صورتی که مندرجات مذکور در ماده‌ی 308 قانون تجارت رعایت نشود، سفته اعتبار قانونی ندارد.

هم‌چنین در تبصره‌ی ماده‌ی 3019 قانون تجارت نیز، عنوان شده است که اگر سفته فاقد شرایط اساسی مذکور در قانون تجارت باشد و مندرجات قانونی در آن ذکر نشود، سفته سند تجاری محسوب نمی‌شود و باید آن را در ردیف اموال منقول به حساب آورد. به عبارت واضح‌تر، اگر سفته مطابق با مواد قانونی تکمیل نشود، وجاهت قانونی ندارد.

اگر در سفته نام ذکر نشود

یکی از مندرجات قانونی در سفته، ذکر نام است. اما همانطور که اشاره کردیم، اگر نام و نام خانوادگی گیرنده در سفته ذکر نشود، می‌توان عبارت «وجه حامل» را در آن قید کرد. در غیر این‌صورت گیرنده‌ی سفته می‌تواند شخصاً برای دریافت وجه سفته اقدام و یا این کار را به فرد دیگری محول کند. اگر صادرکننده بر روی سفته عبارت «حواله کرد» را قید کرد، دارنده‌ی سفته این اختیار را دارد که آن را به فردی دیگری منتقل کند. البته گیرنده باید با پشت‌نویسی، سفته را به شخص دیگری حواله کند. اگر قسمت «حواله کرد» خط خورده شود، گیرنده‌ی سفته نمی‌تواند آن را به فرد دیگری انتقال دهد و تنها خودش و یا از طریق (Call Vakil) کال وکیل باید برای دریافت وجه به بانک مراجعه کند.

طریقه‌ی پشت‌نویسی سفته

یکی دیگر از قوانین مربوط به سفته، به پشت‌نویسی آن ارتباط دارد. این عمل به منظور انتقال سفته به فرد دیگر و یا برای وصول وجه انجام می‌شود. در صورتی که دارنده‌ی سفته بخواهد آن را انتقال دهد، تمامی حقوق و مزایای سفته به فرد جدید منتقل می‌شود. بعد از انجام پشت‌نویسی، دارنده‌ی فعلی سفته باید امضاء خود را نیز در انتها قید کند. اگر دارنده‌ی سفته بخواهد به واسطه‌ی (Call Vakil) کال وکیل سفته دریافت کند، باید وکالت این مؤسسه برای وصول سفته قید گردد.

سقف دریافت سفته

هر برگه‌ی سفته سقف مشخصی دارد که فرد صادرکننده را در برابر گیرنده متعهد می‌کند. وقتی بر روی یکی از برگ‌های سفته رقم «بیست میلیون ریال» درج شده باشد، به این معناست که سفته تنها برای تعهد بیست میلیون ریال اعتبار دارد. پس صادرکننده نمی‌تواند از آن برای پرداخت مبلغ بیش از بیست میلیون تومان تعهد استفاده کند.

مسئولیت‌های امضا‌کننده‌ی سفته

وقتی کسی یک سفته را امضاء و برای فرد یا سازمان صادر می‌کند، مکلف است تا در موعد مقرر وجه را به فرد یا سازمان طلبکار پرداخت کند. در صورتی که صادرکننده از پرداخت وجه مندرج در سفته خودداری کند، دارنده‌ی سفته می‌تواند به موجب سندی که در دست دارد (سفته)، برای دریافت طلب خود تا مدت 10 روز از تاریخ وعده‌ی سفته، اعتراض «عدم تأدیه» را به دادگاه ارائه نماید. این کار در محاکم قضای انجام می‌شود تا اعتراض او به صادرکننده‌ی سفته برسد. براساس مواد 286 و 287 قانون تجارت، محاکم قضایی نیز مکلف هستند برای صادرکننده‌ی سفته که در ایران زندگی می‌کند، طی مدت یک سال اقامه‌ی دعوی ارسال کنند. اگر صادرکننده‌ی سفته در خارج از ایران زندگی می‌کند، اقامه‌ی دعوی طی مدت 2 سال برای او ارسال می‌شود.

یکی از مشکلاتی که در مورد سفته وجود دارد، تشخیص نیت اصلی امضا‌کننده است. وقتی دارنده‌ی سفته به محاکم قضایی مراجعه می‌کند، تشخیص اینکه امضاکننده قصد ضمانت یا ظهرنویسی را داشته است، سخت می‌شود. به همین دلیل قانون توصیه ‌می‌کند قبل از امضای سفته باید نقش خود را در پشت سفته بنویسید. برای مثال کسی که قصد ضمانت سفته را دارد، باید در پشت سفته عبارت «به عنوان ضامن» یا «ضمانت می‌کنم» و یا «پرداخت وجه این سفته را تضمین می‌کنم» را قید کند. در غیر این صورت امضاء او به معنای ظهرنویسی به حساب می‌آید.

راه‌های وصول سفته

دارنده‌ی سفته برای دریافت وجه سفته می‌تواند از طریق یکی از راهکارهای زیر اقدام کند:

دریافت وجه سفته از طریق اجرای اسناد رسمی

سفته یکی از اسناد لازم الاجرا محسوب می‌شود. بنابراین اگر دارنده‌ی سفته به طور کامل به وظایف قانونی خود در برابر صادرکننده عمل کرده باشد، می‌تواند علیه صادرکننده‌، ظهرنویس و ضامن سفته به بخش اجرای اسناد رسمی در اداره‌ی ثبت مراجعه کند. در این صورت او قادر است برای توقیف اموال این اشخاص و وصول طلب خود اقدام کند. البته اگر دارنده‌ی سفته به وظایف قانونی خود عمل نکرده باشد، حق شکایت و ارائه‌ی دادخواست علیه این افراد را ندارد.

دریافت وجه سفته از طریق مراجع قضایی

دومین راه برای دریافت وجه سفته از طریق مراجع قضایی دادگستری است. در این صورت دارنده‌ی سفته باید دادخواست حقوقی خود را بر علیه تمامی مسئولان صدور سفته (صادرکننده، پشت نویس و ضامن) به مراجع قضایی ارائه دهد. اگر در پایان جلسات دادگاه، این اشخاص محکوم شوند، اموال آن‌ها توقیف و به مال تبدیل می‌شود. اگر اموالی برای توقیف نداشته باشند، دارنده‌ی سفته می‌تواند با استناد به قانون نحوه‌ی اجرای محکومیت‌های مالی، برای بازداشت و زندانی شدن مسئولان سفته اقدام کند.

ایجاد تغییر در سفته

برای این‌که صادرکننده و یا دارنده‌ی سفته بتوانند وضعیت سفته را تغییر دهند، باید آن را ظهرنویسی یا پشت‌نویسی کنند. تغییر سفته ممکن است برای انتقال این سند به نام فردی دیگری انجام شود. در این صورت باید نام دارنده‌ی فعلی سفته خط زده شود و به جای آن فرد جدید نوشته شود. برای مثال دارنده‌ی فعلی سفته فردی به نام «علی احمدی» است. حال قصد دارد این سفته را به نام شخص جدیدی به نام «سعید محمدی» انتقال دهد.

در این صورت علی احمدی باید با پشت‌نویسی، نام خودش را خط بزند و به جای آن، نام «سعید محمدی» را بنویسید. در پایان نیز امضاء خود را قید کند. اگر «علی احمدی» بخواهد سفته را به (Call Vakil) کال وکیل انتقال دهد، باید عبارت «برای وکالت» را تصریح و سپس امضا کند. در اینجا (Call Vakil) کال وکیل نیز همانند دارنده‌ی سفته، حق اقامه‌ی دعوی را برای وصول وجه دارد. لازم به ذکر است که فرد دریافت کننده‌ی سفته نیز باید پشت سفته را امضا کند.

مسئولیت ضمانت و ضامنین در برابر سفته

ضامن کسی که به دارنده‌ی سفته برای وصول طلبش اطمینان خاطر می‌دهد. برای مثال شما قصد دارید از یک نفر سفته دریافت کنید. اما چون به آن فرد اعتماد کافی ندارید و یا برای وصول طلب خود تردید دارید، پس می‌توانید از صادرکننده‌ی سفته، ضامن طلب کنید. در اینجا ضامن نیز همچون صادرکننده باید سفته را پشت‌نویسی و سپس امضا کند. وجود ضامن این مزیت را به دنبال دارد که دارنده‌ی سفته در زمان وصول بدهی خود می‌تواند علاوه بر امضا‌کننده‌ی اصلی، به ضامن نیز مراجعه کند. او می‌تواند شخصاً و یا از طریق (Call Vakil) کال وکیل برای وصول طلب خود اقدام کند.

اگر ضامن چندین نفر باشد، تک تک آن‌ها باید سفته را پشت‌نویسی و امضا کنند. در صورتی که صادرکننده‌ی امضا از پرداخت وجه امتناع کند، ضامن یا ضامنین مکلفند وجه مندرج در سفته را به دارنده‌ی سفته پرداخت کنند. اگر آن‌ها نیز از پرداخت وجه امتناع ورزند، دارنده‌ی سفته می‌تواند دادخواست وصول وجه خود را بر علیه صادرکننده و ضامن یا ضامنین سفته به محاکم قضایی ارائه دهد.

سفته چه تفاوتی با چک دارد؟

چک و سفته از نظر عرفی هر دو یک کار را انجام می‌دهد. صادرکننده‌ی چک و یا سفته با ارائه‌ی این اسناد متعهد می‌شود تا مبلغ مندرج در آن‌ها را به فرد گیرنده پرداخت کند. در واقع در هر دو سند، تعهد پرداخت وجه در آینده به فرد دیگری داده می‌شود. چک و سفته هر ضمانت اجرای پرداخت وجه در آینده هستند. اما یکی از تفاوت‌های بین سفته و چک، تعقیب کیفری چک است. در صورتی که کسی چک بلامحل صادر کند، مشمول تعقیب کیفری است. اما در سفته، فرد صادرکننده مسئولیت حقوقی دارد. به این معنا که اگر سفته صادر شود اما صادرکننده از پرداخت وجه امتناع ورزد، دارنده‌ی سفته تنها می‌تواند از طریق دعوی حقوقی برای وصول طلب خود اقدام کند. حق طرح دعوای کیفری درباره سفته وجود ندارد.

یکی دیگر از تفاوت‌های بین چک و سفته، در حساب جاری در بانک است. دریافت چک به مقدماتی از جمله داشتن حساب جاری بانک نیاز دارد. هم‌چنین کسی که قصد دریافت دسته چک را دارد، باید منبع مالی مستمر داشته باشد تا بتواند به بانک ثابت کند قادر به تأمین پول‌های تعهد شده است. اما سفته به همه‌ی افراد، حتی کسانی که حساب جاری در بانک ندارد، داده می‌شود. هر فردی می‌تواند با پرداخت مبلغ معینی به بانک، سفته دریافت کند.

سفته را باید از کجا تهیه کرد؟

عموماً سفته توسط بانک‌ها و مؤسسات مالی به مشتریان داده می‌شود. اما در بسیاری دکه‌های روزنامه‌فروشی نیز این سند به مشتریان داده می‌شود. یکی از توصیه‌های مهم قانون، خودداری از تهیه‌ی سفته در مکان‌هایی مثل دکه‌ها و دست‌فروشی‌‌هاست. سفته را باید از شعبه‌های بانک ملی تهیه کنید. زیرا در برخی از موارد سفته‌های جعلی در مکان‌های نامطمئن ارائه می‌شود که دردسرها و مشکلات زیادی را برای دارندگان سفته به همراه دارد. در حال حاضر قیمت هر سفته معادل 0.5 در هزار مبلغ اسمی هر برگ سفته است.

برای درخواست مشاوره با شماره زیر تماس حاصل نمایید.

اولین کسی باشید که به این مقاله امتیاز می دهید!

دیدگاه شما

CallVakillLogo

برای درخواست مشاوره با شماره زیر تماس حاصل نمایید.

برای حداکثر استفاده از جلسه مشاوره تلفنی و جلوگیری از اتلاف وقت و هزینه شما بهتر است قبل از تماس ، خلاصه ایی از موضوع پرونده یا سوال خود را برای ما ارسال نمایید

ثبت درخواست

لازم به ذکر است که این سایت در حال اخذ مجوزهای فوق میباشد

تمام حقوق این سایت متعلق به شرکت فناوری های نوین همراز فیدار می باشد