• 1398/12/19
  • بدون نظر

چک برگشتی و آخرین مقررات مربوط به آن

چک برگشتی و آخرین مقررات مربوط به آن

با رواج چک و کاهش استفاده از پول نقد کمک شایانی به تسریع معاملات و حمل و نقل پول شد و دیگر نیازی به حمل پول نقد و خطرات مربوط به آن نبود، اما چک در عین سودمندی دردسرهای خاص خود را دارد که نمونه بارز آن برگشت خوردن چک است. امروزه همه ما میدانیم چک بلامحل، به چکی میگویند که حساب مربوط به آن نتواند نسبت به پرداختن وجه چک پاسخگو باشد یا به عبارتی مانده حساب کمتر از مبلغ چک باشد، در این صورت طلبکار می تواند به بانک درخواست برگشت چک را بدهد. باتوجه به اینکه چک یک سند لازم الاجرا است، از نگاه قانون صدور چک بی محل جرم است.چک برگشتی قوانین مربوط به خود را دارد که ما امروز در این مطلب می خواهیم در مورد چک برگشتی و آخرین مقررات مربوط به آن صحبت کنیم.

قبل از توضیح هرگونه قانون و مقررات مربوط چک برگشتی، لازم است در مورد چند لغت توضیحاتی مختصر ارائه دهیم.

برای درخواست مشاوره با شماره زیر تماس حاصل نمایید.

حقوقی شدن چک

اگر تحت شرایطی چک، حقوقی محسوب شود، در این صورت صادر کننده مجازات کیفری نمی شود، اما این به این معنا نیست که از وی سلب مسئولیت شود. حکم پرداخت چک همچنان پابرجاست و حتی طلبکارمی تواند برای توقیف اموال صادر کننده چک، در خواست کند

برای درخواست مشاوره با شماره زیر تماس حاصل نمایید.

شکایت کیفری از صادر کننده چک بلامحل

با شکایت کیفری از صادر کننده چک برگشتی، در صورت اثبات ادعای شاکی، دادگاه صادر کننده چک را به حبس محکوم می نماید ولی نظری در مورد طلب صاحب چک ندارد مگر اینکه شاکی فرم مربوط به دادخواست مربوطه را تسلیم دادگاه کند، در آن صورت دادگاه حکم به پرداخت مبلغ چک میکند.

صادر کننده چک

در واقع همان صاحب حساب بدهکار می باشد که چک را صادر نموده است.

صاحب چک

نباید با صادر کننده چک اشتباه شود.طلبکار یا صاحب چک، طبق ماده یازدهم قانون چک کسی است که اولین باربرای وصول چک به بانک مراجعه کرده استجهت تشیص فردی که اولین بار برای وصول چک به بانک مراجعه نموده، بانک موظف است هویت کامل کسی که اولین بار یک چک بلامحل به آنها ارجاع می دهد را ظهر چک همراه با تاریخ مراجعه قید نماید.

برای درخواست مشاوره با شماره زیر تماس حاصل نمایید.

صدور چک برگشتی در چه صورت تعقیب کیفری و مجازات دارد؟

- چک برگشتی باید نقد و بدون وعده باشد تا صادر کننده مستحق مجازات کیفری باشد.در صورتی که چک وعده دار باشد، حقوقی محسوب می شود و قانون، مجازات کیفری برای آن در نظر نگرفته است. اما شاید سوالی که پیش می آید در مورد نمونه هایی از چک های وعده دار برگشتی باشد که صادر کنندگان آنان اکنون در حبس به سر می برند. چنانچه صادر کننده چک برگشتی در دادگاه نتواند ثابت کند که چک را به صورت وعده دار صادر نموده است، محکوم و مجازات می شود.

- چک باید بابت بدهی صادر شده باشد، در این صورت با برگشت خوردن چک، صادر کننده مجرم شناخته شده و مجازات می شود. اما اگر چکی بابت ضمانت تعهد صادر شده باشد، صادر کننده مجازات کیفری نمی شود.

- در متن چک برای وصول آن، شرط و شروطی قید نشده باشد. ( یعنی نباید در متن چک قید شده باشد که چک زمانی قابل وصول است که فلان کار انجام شده باشد.)

- صدور چک برگشتی که تاریخ ندارد مجازات کیفری در پی نخواهد داشت.

- دارنده چک برگشتی باید ظرف مدت شش ماه جهت شکایت از صادر کننده چک به مراجع قضایی مراجعه کند، در غیر این صورت پس از گذشت شش ماه به دادخواست وی رسیدگی نمی شود

پیگیری قضایی چک های برگشتی

پیگیری قضایی چک های برگشتی تا قبل از سال 97 در بعضی موارد بسیار زمان بر بود و گاها حتی ممکن بود بخاطر این پروسه طولانی، شاکی از شکایت و گرفتن حق خود صرف نظر می کرد.

چک ها با توجه به وعده وصول آن به دو دسته چک روز و چک مدت دار تقسیم می شوند.چک های روز چک هایی هستند که تاریخ وصول و صدور آن در یک روز می باشد. در این حالت صدور چک برگشتی مصداق جرم است و به سرعت و با هزینه کم می توان از طریق دادگاه کیفری برای تعقیب قضایی صادر کننده چک اقدام نمود.

اما اگر چک مدت دار باشد، یعنی تاریخ وصول و صدور آن یکی نباشد، برگشت خوردن چنین چکی مصداق جرم نمی باشد و پیگیری قضایی چنین چکی باید در دادگاه های حقوقی صورت میگرفت که کاری بسیار زمان بر و پرهزینه هست. از سال 97 قوانین جدیدی در مورد چک اعمال شد. اختصاص کد رهگیری برای چک های برگشتی روند پیگیری قضایی این چک ها را تسریع بخشید و هزینه های مربوط به آن را حد قابل توجهی کاهش داد. بدین صورت که پس از ثبت چک به عنوان یک چک برگشتی، بانک یک کد رهگیری روی گواهینامه عدم پرداخت درج می کند. شاکی می تواند با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قوه قضاییه نسبت ثبت شکایت خود دادخواست کند. پس از آن قاضی چک را بررسی می نماید و درصورت واجد شرایط بودن چک، اجراییه را صادر می نماید که پس از آن مدت ده روز به صادر کننده چک مهلت داده می شود که بدهی خود را پرداخت نماید، در غیر این صورت از طریق قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی پرونده پیگیری می شود. همچنین طبق قوانین جدید، چنانچه موجودی حساب از مبلغ چک کمتر باشد بانک می تواند به درخواست صاحب چک، مانده حساب صادر کننده را تحویل بگیرد و چک را با پشت نویسی قید مبلغ دریافت شده به بانک تحویل دهد.در این صورت بانک نیزمبلغ کسری چک را در سامانه یکپارچه بانک مرکزی وارد می کند و یک کد رهگیری درج شده در گوهینامه عدم پرداخت به صاحب چک تحویل می دهد که به وسیله آن صاحب چک می تواند بابت مابقی طلب خود به پیگیری قضایی صادر کننده چک بپردازد

بانک می تواند کسری حساب را به درخواست خود صاحب حساب جبران کند و این مبلغ را در سامانه یکپارچه بانک مرکزی وارد می نماید.بدین ترتیب بانک طلبکار جدید دارنده حساب خواهد بود. طبق بخش نامه های جدید در صورتی که صادر کننده چک، حساب های دیگری داشته باشد که بتوانند کسری حساب مربوط به چک بلامحل را جبران نماید، بانک می تواند از آن حساب ها برداشت کند و مبلغ چک را پرداخت نماید. اولویت برداشتن از حساب ها بدین صورت می باشد: حساب جاری، حساب قرض الحسنه پس انداز، حساب سرمایه گذاری کوتاه مدت و حساب سرمایه گذاری بلند مدت.

مجازات های بانکی

پس از اینکه غیر قابل پرداخت بودن چک فردی در سامانه یک پارچه بانک مرکزی ثبت می شود، به تمام بانک ها و موسسات اعتباری اطلاع داده می شود و پس از بیست و چهار ساعت تا زمانی که سوء اثرات چک بلامحل رفع نشده است فرد نمیتواند در هیچ بانکی حساب جدید افتتاح کند یا کارت جدید بگیرد، تمام حساب های فرد در هر بانکی و هرمبلغی که فرد در این حساب ها دارد به میزان بدهی مربوط به چک مسدود می شوند و همچنین از هرگونه تسهیلات بانکی و وام جدید محروم می شود

سایر قوانین و مقررات مربوط به چک

- چنانچه فردی چکی را صادر کند که نتواند آن را وصول نماید و یا اینکه چک را طوری تنظیم نماید که بانک از پرداخت وجه به صاحب چک خودداری کند ( مثلا عدم مطابقت امضا، قلم خوردگی در متن چک و... ) متخلف شناخته می شود و طبق ماده هفت قانون صدور چک محکوم به حبس تعزیری از شش ماه تا دوسال و همچنین پرداخت یک چهارم بدهی مربوط به چک می شود.

- طبق ماده ده قانون چک اگر کسی با علم بر اینکه حسابش مسدود می باشد اقدام به صدور چک کند، چک وی بلامحل محسوب می شود و به حداکثر مجازات ذکر شده در بند قبل محکوم خواهد شد و این مجازات غیر قابل تعلیق می باشد.

- چک هایی که در ایران به عهده شعب بانکهای خارج از کشور صادر می شوند و برگشتی می شوندمطابق ماده هشت قانون چک، مشمول قوانین گفته شده خواهند بود.

- چنانچه چک فردی برگشت خورد و پیش از شکایت نسبت به پرداخت آن و رفع دین اقدام نماید،طبق ماده نهم قانون چک،پیگیری کیفری برای وی صورت نخواهد گرفت. اگر این مبلغ را به بانک تسلیم کند بانک موظف است مبلغ چک را مسدود کند و به محض مراجعه طلبکار و تسلیم چک، مبلغ را به وی بپردازد.

- کسی که بعد از برگشت چک، صاحب آن شده یا به عبارتی چک به وی منتقل شده است مطابق با ماده یازدهم قانون چک، حق شکایت کیفری ندارد مگر اینکه انتقال به صورت قهری باشد یا اینکه صاحب چک کسی را نماینده خود کند و در پشت چک هویت و آدرس خود و همچنین وکالت شخص مذکور را قید نماید.

- رسیدگی به دادخواست های مربوط به چک در دادسرا و دادگاه ها تا پایان دادرسی به صورت فوری و خارج از نوبت انجام می شود.

- اگر چک در دست صادر کننده آن باشد نشان دهنده این است که یا وجه به طلبکار پرداخت شده و یا اینکه بخشیده شده است، مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.

امیدواریم از خواندن مطالب ارائه شده اطلاعات مفیدی کسب کرده باشید برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاوره های تخصصی به مشاورین و وکلای مجرب (Call Vakil) کال وکیل مراجعه نمایید.

برای درخواست مشاوره با شماره زیر تماس حاصل نمایید.

اولین کسی باشید که به این مقاله امتیاز می دهید!

دیدگاه شما

CallVakillLogo

برای درخواست مشاوره با شماره زیر تماس حاصل نمایید.

برای حداکثر استفاده از جلسه مشاوره تلفنی و جلوگیری از اتلاف وقت و هزینه شما بهتر است قبل از تماس ، خلاصه ایی از موضوع پرونده یا سوال خود را برای ما ارسال نمایید

ثبت درخواست

لازم به ذکر است که این سایت در حال اخذ مجوزهای فوق میباشد

تمام حقوق این سایت متعلق به شرکت فناوری های نوین همراز فیدار می باشد